HỌC SINH HỌC THPT HỆ GDTX CÓ LỢI GÌ ?
Lâu nay, tâm lý của một số phụ huynh cho rằng cho con theo học các lớp bậc THPT theo chương trình Bổ túc Văn hóa tại các Trung tâm Giáo dục thường xuyên (Nay gọi là chương trình GDTX) sẽ có nhiều thiệt thòi, không bằng cho con và học tại các trường THPT (Kể cả công lập hay dân lập). Thật ra không phải như vậy! Chúng tôi xin phân tích một số thuận lợi khi các em học sinh theo học các lớp BTVH như sau:
Về chương trình học, các em sử dụng cùng một loại sách giáo khoa theo chương trình cơ bản của phổ thông để học; tuy nhiên trong quá trình học sẽ được bỏ bớt một số nội dung cho vừa sức của người học.
Về môn học, không học nhiều môn như học sinh phổ thông, mà chỉ học có 7 môn bắt buộc là Toán, Vật lý, Hóa học, Văn, Sinh học, Lịch sử, Địa lý; ngoài ra tùy theo điều kiên, các trung tâm có thể tổ chức dạy thêm các môn tự chọn (Anh văn, Tin Học và Giáo dục Công dân). Tổng số tiết học các môn này trong tuần từ 18 đến 20 tiết, được chia làm 5 buổi/tuần. Như vậy sẽ không chiếm nhiều thời gian và học sinh có thể sử dụng thời gian nghỉ để tự học hoặc học thêm nhằm ôn luyện, củng cố kiến thức được vững chắc hơn.
Về học phí, phụ huynh không phải đóng góp nhiều. Mỗi tháng chỉ đóng học phí 120.000đồng; như vậy một năm học chỉ nộp 1.080.000đồng và không phải nộp bất kỳ một khoản tiền nào khác (Mức nộp này chắc chắn sẽ thấp hơn rất nhiều so với các khoản đóng góp ở trường THPT). Đặc biệt, học sinh trong độ tuổi phổ cập giáo dục (từ 15 tuổi đến 21 tuổi) sẽ được miễn 100% học phí và có chế độ miễn, giảm học phí cho học sinh DT theo quy định theo quy định của UBND tỉnh.
Về quyền lợi, sau khi các em học xong chương trình lớp 12, sẽ được tham dự kỳ thi tốt nghiệp THPT cùng một ngày với học sinh học tại các trường THPT; nếu thi đỗ sẽ được cấp bằng tốt nghiệp THPT, phôi bằng do Bộ GD&ĐT ban hành (Gần đây, phôi bằng tốt nghiệp theo chương trình GDTX giống và không phân biệt hệ GDTX hay THPT). Với bằng tốt nghiệp này, học sinh được đăng ký dự thi vào các trường Đại học ở bất cứ ngành học nào; bất cứ trường nào trong cả nước. Được quyền tạm hoãn gọi nhập ngũ  trong thời gian đi học (theo Nghị định số: 38/2007/NĐ-CP của Chính phủ về việc tạm hoãn gọi nhập ngũ và miễn gọi nhập ngũ thời bình đối với công dân nam trong độ tuổi gọi nhập ngũ).
Về chế độ ưu tiên khuyến khích trong kỳ thi tốt nghiệp THPT là mỗi em được ưu tiên cộng tối đa 4 điểm vào tổng điểm thi (Nếu có chứng chỉ Tin học A cộng 1 điểm, chứng chỉ tiếng Anh A cộng 1 điểm, chứng chỉ nghề phổ thông loại giỏi cộng 2 điểm, khá cộng 1,5 điểm, TB cộng 1 điểm). Đây là một lợi thế mà học sinh phổ thông không có.
Một thuận lợi nữa, nếu không may thi tốt nghiệp THPT (GDTX) trượt thì các môn thi đạt điểm 5 trở lên sẽ được bảo lưu lại ở năm thi sau không phải thi lại, chỉ thi lại những môn dưới 5 điểm mà thôi.
Như vậy, chúng tôi xin có lời khuyên là những em nào không được tuyển vào lớp 10 tại các trường THPT công lập, thì con đường vào học tại các trung tâm GDTX theo chương trình THPT (GDTX) là tốt nhất; một cách chọn hoàn toàn đúng đắn phù hợp với sức học của mình; đáp ứng được việc đa dạng các loại hình học tập; học tập thường xuyên và suốt đời.


PHÂN LUỒNG HỌC SINH SAU KHI HỌC XONG THCS
Khi tham gia giao thông ở đường làng, người ta có thể tuỳ lựa chọn con đường, phương tiện đi lại. Nhưng khi ra đường lớn ta phải đi theo sự phân luồng của công an giao thông. Nếu ta đi bộ, xe đạp hay xe thô sơ thì không thể đi qua cầu Chương Dương, cầu Thăng Long mà chỉ có thể đi qua cầu Long Biên. Ngược lại, đi ô tô, xe máy thì phải đi qua cầu Chương Dương, cầu Thăng Long.
Học sinh học xong chương trình THCS, sau đó học tiếp lên lớp 10 cũng tương tự như người tham giam gia giao thông vậy. Nếu em nào học xuất sắc thì thi vào các trường chuyên của Quốc gia, của tỉnh. Em nào học giỏi thì thi vào THPT Lục Ngạn số 1, em nào học khá thì thi vào THPT Lục Ngạn số 2. Em nào lực học trung bình thì thi vào THPT Lục Ngạn số 4. (THPT số 3 ở Phượng Sơn sẽ không em nào thi). Em nào kém hơn một chút thì đăng ký vào thẳng Trung tâm GDTX, THPT Bán công, hay các trường nghề (không phải thi, mà các em đó thi thì khả năng đỗ là rất thấp, vì học kém). Số còn lại sẽ ở nhà tham gia lao động sản xuất.
Năm học mới 2014-2015 các trường THPT trong huyện Lục Ngạn chỉ tuyển 2020 HS với số lượng như sau: THPT Lục Ngạn số 1 tuyển 560 HS; THPT Lục Ngạn số 2 tuyển 540 HS; THPT Lục Ngạn số 3 tuyển 480 HS; THPT Lục Ngạn số 4 tuyển 440 HS. Mà hiện nay toàn huyện Lục Ngạn có khoảng 5000 HS khối 9. Vậy hơn 2000 HS sẽ phải vào trường nghề; bán công; GDTX; hay ở địa phương lao động SX.

Theo Nghị định 75/2006/NĐ-CP ngày 02/8/2006 của Chính phủ: “ Phân luồng trong giáo dục là biện pháp tổ chức hoạt động giáo dục trên cơ sở thực hiện hướng nghiệp trong giáo dục, tạo điều kiện để HS tốt nghiệp THCS, THPT tiếp tục học ở cấp học hoặc trình độ cao hơn, học trung cấp, học nghề hoặc lao động phù hợp với năng lực, điều kiện cụ thể của cá nhân, nhu cầu xã hội; góp phần điều tiết cơ cấu ngành nghề của lực lượng lao động phù hợp với nhu cầu phát triển của đất nước ”.
Mới đây, chỉ thị số 10-CT/TW ngày 05/12/2011 của Bộ Chính trị về triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm thực hiện tốt việc phân luồng học sinh sau THCS. Trong đó đáng chú ý nhất là sau khi hoàn thành chương trình GDTX cấp THPT và chương trình đào tạo TCCN, nếu đủ điều kiện theo quy định hiện hành, người học có thể tham gia kỳ thi quốc gia tốt nghiệp THPT và kỳ thi tốt nghiệp TCCN để có cơ hội nhận được 2 bằng tốt nghiệp.
Việc đẩy mạnh phân luồng sau THCS phải làm ngay sau khi tốt nghiệp lớp 9. Các trường THCS cần định hướng tốt cho HS: nếu cảm thấy lực học không vào được lớp 10 công lập, HS nên đăng ký học trung cấp chuyên nghiệp (hệ vừa học vừa làm), khi ra trường các em có cả bằng THPT và bằng nghề, có thể đi làm ngay. Không nên để các em tự bơi trong muôn vàn hướng đi sau khi tốt nghiệp THCS.
Nhờ sự nhiệt tình, năng động của đội ngũ thầy cô làm công tác hướng nghiệp, kết thúc năm học 2012-2013, toàn tỉnh Vĩnh Phúc đã có hơn 1.200 em HS viết đơn tự nguyện theo học nghề và trung cấp nghề. Từ năm 2009 đến nay, số lượng HS sau tốt nghiệp THCS vào học bổ túc văn hóa kết hợp với trung cấp nghề có chiều hướng gia tăng.

Biên Sơn, ngày 10 tháng 6 năm 2014
(Trần Văn Phi-HT trường THCS Biên Sơn)